کشورهای عربی و جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران
علی ابوطالبی
چکیده جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، آسیبپذیری ترتیبات امنیتی خلیج فارس و محدودیتهای ناشی از وابستگی نظامی و امنیتی کشورهای عربی به ایالات متحده را آشکار ساخته است. مسئله اصلی پژوهش، تداوم وابستگی امنیتی دولتهای عربی خلیج فارس به قدرتهای خارجی و پیامدهای آن برای حاکمیت ملی، ثبات منطقهای و کیفیت حکمرانی است. هدف اصلی پژوهش، بررسی پیامدهای جنگ مذکور برای بازتعریف روابط امنیتی کشورهای عربی با ایالات متحده و تبیین ضرورت شکلگیری نظام امنیتی فراگیر در منطقه است. پرسش اصلی این است که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران چگونه میتواند بر جهتگیری امنیتی کشورهای عربی خلیج فارس تأثیر بگذارد و چه سازوکاری برای تأمین امنیت پایدار منطقه مناسبتر است؟ پژوهش با بهرهگیری از روش کیفی و رویکرد توصیفی ـ تحلیلی، بر تحلیل تاریخی روابط امنیتی، بررسی تحولات ژئوپلیتیکی و تحلیل اسنادی منابع علمی و گزارشهای نهادی استوار است. یافتهها نشان میدهد که اتکای یکجانبه به تضمینهای امنیتی آمریکا، ضمن محدودکردن استقلال راهبردی کشورهای عربی، الزاماً امنیت پایدار را تضمین نمیکند. همچنین، تداوم منازعه، هزینههای اقتصادی و انسانی و اختلال در تردد دریایی، ضرورت بازنگری در ترتیبات امنیتی موجود را افزایش داده است. در نتیجه، مقاله ایجاد یک سازوکار امنیتی منطقهای با مشارکت ایران، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و دیگر بازیگران ذینفع را، مبتنی بر احترام به حاکمیت ملی، عدم مداخله و همکاری نهادی، راهکاری بالقوه برای تقویت صلح و ثبات منطقهای میداند.

